Tırmanış dereceleri nasıl okunur? V, Font, YDS ve Fransız sistemi
Boulder ve ip rotaları neden farklı sistemlerle derecelenir, hangi derece hangisine denk gelir ve derece neden bir tahmindir.
Yazan: TirmanisZone eğitmen ekibi

Neden iki ayrı sistem var?
Boulder problemleri kısa ve yoğundur, ip rotaları uzun ve dayanıklılık ister. Bu yüzden iki disiplin ayrı ölçeklerle derecelenir: boulder için V-skalası ya da Font, ip rotaları için YDS ya da Fransız sistemi.
Salonumuzda boulder problemlerinde V-skalasını, ip rotalarında YDS'yi kullanıyoruz. Avrupa'da tırmanmaya alışmış olanlar için karşılıklarını aşağıda verdik.
V-skalası: V0'dan V17'ye
ABD'de doğan V-skalası sıfırdan başlar ve açık uçludur; bugün dünyada tırmanılmış en zor problemler V17 civarındadır. Salonumuzda V0 ile V12 arasında problemler kurulur.
- V0–V2: İri tutamaklar, belirgin basamaklar. İlk haftalar.
- V3–V5: Küçülen tutamaklar, ilk asılı duvarlar. Düzenli tırmanan çoğu kişinin aralığı.
- V6 ve üstü: Kuvvet, teknik ve antrenman programı gerektirir.
Font: Fontainebleau sistemi
Fransa'daki Fontainebleau ormanının kaya bloklarından adını alan sistem, Avrupa'da boulder için en yaygın ölçektir. Sayı ve harften oluşur: 6A, 6A+, 6B ... 8C. Harf ve artı işareti ara kademeleri belirtir.
Font dereceleri büyük harfle yazılır. Küçük harfle yazılan 6a, 6b gibi dereceler Fransız ip rotası sistemidir; ikisi karıştırılmamalıdır.
YDS: 5.5'ten 5.14'e
Yosemite Decimal System'de baştaki 5, teknik tırmanış anlamına gelir. Noktadan sonraki sayı zorluğu verir; 5.10'dan itibaren a, b, c, d harfleriyle dört ara kademeye bölünür: 5.10a, 5.10b, 5.10c, 5.10d, sonra 5.11a.
Salonumuzun ip rotaları 5.5 ile 5.14 arasındadır. İlk top-rope tırmanışların büyük ihtimalle 5.6–5.8 arasında olacaktır.
Fransız sistemi
Avrupa'daki spor tırmanış bölgelerinde, Türkiye'deki kaya bölgelerinin çoğunda da kullanılan sistem. 4a'dan başlar, 9c'ye kadar gider; artı işareti ara kademedir: 6a, 6a+, 6b, 6b+.
Karşılaştırma tablosu
Aşağıdaki karşılıklar yaklaşıktır; kaynağa ve bölgeye göre yarım ya da bir kademe oynayabilir.
| V-skalası | Font | YDS | Fransız |
|---|---|---|---|
| V0 | 4 | 5.8 | 5a |
| V1 | 5 | 5.9 | 5b / 5c |
| V2 | 5+ | 5.10a–b | 6a / 6a+ |
| V3 | 6A / 6A+ | 5.10c–d | 6b / 6b+ |
| V4 | 6B / 6B+ | 5.11a–b | 6c |
| V5 | 6C / 6C+ | 5.11c–d | 6c+ / 7a |
| V6 | 7A | 5.12a | 7a+ |
| V7 | 7A+ | 5.12b–c | 7b / 7b+ |
| V8 | 7B / 7B+ | 5.12d–5.13a | 7c / 7c+ |
| V9 | 7C | 5.13b | 8a |
| V10 | 7C+ | 5.13c | 8a+ |
| V11 | 8A | 5.13d | 8b |
| V12 | 8A+ | 5.14a | 8b+ |
Boulder ve ip derecelerini yan yana koymak tartışmalıdır: bir V4 problemi ile 5.11a bir rota aynı zorlukta değil, aynı "ayar"da kabul edilir. Tabloyu bir harita gibi değil, bir pusula gibi kullan.
Derece öznel midir?
Evet, kısmen. Derece, rotayı kuran ve test eden kişilerin ortak tahminidir. Boyun, kol açıklığın, esnekliğin ve tarzın bir rotayı sana olduğundan kolay ya da zor gösterebilir. "Bu V3 değil, V5" tartışması her salonda her hafta yapılır.
Bu yüzden ilerlemeni tek bir derecede değil, bir aralıkta ölç: bir dereceyi düzenli olarak tırmanabiliyorsan bir üstünü denemeye hazırsın.
Bizim etiketlerimizi okumak
Her rotanın ve problemin başlangıç tutamağının yanında bir bant etiketi vardır. Üzerinde derece, kurucunun baş harfleri ve kurulum tarihi yazar. Tarih, rotanın ne zaman söküleceğini de söyler: kurulumdan 14 gün sonra.
Bunu duvarda denemek ister misin?
İlk tırmanış paketi: 60 dakika eğitmen, günlük giriş ve tüm ekipman, 1.650 ₺.

